Ik zit met een aantal HAVO4 leerlingen in een lokaal van een middelbare school. Door een organisatorisch probleem hoef ik dit uur geen les te geven, maar mogen de leerlingen ook niet weg uit het lokaal. Tijd om even te kletsen dus. En als taaldocent ben ik natuurlijk geïnteresseerd in hun vakkenpakket: heb je een taal gekozen?

Een van de leerlingen zegt spijt te hebben van haar keuze voor Duits. "Ik dacht: Duits lijkt op Nederlands en is dus niet zo moeilijk. Maar die grammatica!" verzucht ze.

Ik denk terug aan mijn eigen lessen Duits, alweer ruim 30 jaar geleden. Dankzij een Duitse televisieserie die ik leuk vond en had opgenomen (op videoband ...) en zowat elke middag na school bekeek, had ik al een beetje gevoel voor de Duitse taal.

Maar ik herinner me ook de kladblaadjes die ik bij elk proefwerk vol schreef met het naamvallenschema; aan de hand van dat schema vulde ik de oefeningen in en haalde dus voldoendes.

Maar ik herinner me ook mijn mondelinge toets in het examenjaar: ik had mezelf voorgenomen lekker snel te praten zodat de docent het verschil tussen 'den' en 'dem' en 'der' niet zou horen. Want ondanks 5 jaar Duitse les op school, wist ik veruit de meeste naamvallen niet goed toe te passen in een spontaan gesprek.

Terug naar de actualiteit en de HAVO4 leerlingen. "Zo kan ik toch geen gesprek voeren met iemand uit Duitsland?" gaat de leerlinge verder. "Wat denk jij nodig te hebben om wel goed Duits te leren?" vraag ik haar. Het antwoord laat niet lang op zich wachten: "Nou, om te beginnen een docent die gewoon Duits met ons praat in de les".

Ik geef haar gelijk. Ik leg uit dat ons brein input van de taal nodig heeft om taal te leren. Input in de vorm van gesprekken en verhalen. Natuurlijk speelt grammatica een rol. Maar grammatica zou niet leidend moeten zijn. Grammatica kan op bepaalde momenten de taalproductie van de leerling verder ondersteunen. Maar grammatica heeft weinig zin wanneer je nog geen enkel simpel kort gesprekje kunt voeren.

Verder kan ik haar niet helpen; ik geef gedurende 5 à 6 weken Spaanse les op haar school en daarna kiezen leerlingen een ander keuzevak of gaan ze zelfstandig leren. Ik hoop dat haar docent Duits dit leest en wil overwegen om meer te communiceren in de lessen.